Nobel Kimya Ödülü ‘moleküler makineler’e – Fikrikadim

Nobel Kimya Ödülü ‘moleküler makineler’e

Bu yılki Nobel Kimya Ödülü’nün sahipleri Fransız Jean-Pierre Sauvage, İngiliz Sir J. Fraser Stoddart ve Hollandalı Bernard L. Feringa oldu. İsveç‘teki Nobel Komitesi, Kimya Ödülü’nün “moleküler makinelerin tasarımı ve üretimi” alanındaki çalışmaları nedeniyle Sauvage, Stoddart ve Feringa arasında paylaştırıldığını açıkladı.

960x540_345800

Moleküler makine nedir ?
Moleküler makine ifadesi çoğunlukla, daha genel olarak sadece makroskobik seviyede meydana gelen işlevleri taklit eden moleküller için kullanılır. Bunun yanında moleküler makineler terimi, moleküler çevirici inşa etme amacı güden ve son derece karmaşık bir dizi moleküler makinelerin mevcut olduğunun ileri sürüldüğü nanoteknoloji biliminde de yaygın olarak kullanılır. Moleküler makineler, sentetik ve biyolojik olarak iki geniş kategoriye ayrılabilir.

Kimyasal veya mekanik süreçlerin yer değişimlerini yönlendirme yeteneğine sahip bu moleküler sistemler, kimya ve nanoteknolojide potansiyel olarak önemli bir dal temsil eder. Bu süreçler sonucu aşamalı gradyan değişimleri oluştuğu için çok yararlı işler meydana getiren bu tür sistemler, tanımı gereği moleküler makinelere örnek gösterilirler.

Neden önemli ?
İsveç Kraliyet Bilim Akademisi, düzenlediği basın toplantısında, Sauvage, Stoddart ve Feringa’nın “gerekli enerji sağlandığında verilen görevi yerine getirebilen, hareketleri kontrol edilen moleküller geliştirdikleri” için Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldüklerini belirtti. Bilgisayarın gelişimi aynı zamanda teknolojinin minyatür hale getirilmesinin nasıl devrime yol açtığını göstermekte.

Nobel Kimya Ödülü
1901 ve 2014 yılları arasında 107 kez Nobel Kimya Ödülü verildi. Toplam 172 kişiye layık görülen ödüllerden 23’ü 2 kişi, 21’si ise 3 kişi arasında paylaştırıldı. Nobel Kimya Ödülü’ne şimdiye kadar sadece 4 kadın layık görüldü: Marie Curie (1911) , Curie’nin kızı Irene Joliot-Curie (1935), Dorothy Crowfoot Hodgkin (1964) ve Ada Yonath (2009).

Nobel Kimya Ödülü’nü alan en genç bilim adamı Frederic Joliot oldu. Joliot, 1935 yılında ödülü aldığında 35 yaşındaydı. Nobel Kimya Ödülü verilen en yaşlı bilim adamı ise 2002’de 85 yaşındayken ödüle layık görülen John B. Fenn oldu.

1911’de Nobel Kimya Ödülü’ne layık görülen Marie Curie, 1903’te de Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmıştı. 1954’te Nobel Kimya Ödülü’nü alan Linus Pauling, 1962’de de Nobel Barış Ödülü’ne layık görülmüştü. Frederick Sanger ise 1958 ve 1980 yıllarında iki kez Nobel Kimya Ödülü’nün sahibi oldu.

Ödülünü alamayanlar
Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan iki Alman bilim adamı, ödüllerini alamadı. Nobel Komitesi, Kimya Ödülü’nü 1938 yılında Richard Kuhn ve 1939’da da Adolf Butenandt’a verdi. Kuhn ve Butenandt, Nazi lideri Adolf Hitler’in yasak getirmesi sonucu ödüllerini alamadılar. 1939’da Nobel Tıp Ödülü’ne layık görülen Gerhard Domagk da aynı yasak nedeniyle ödül törenine katılamadı. Üç bilim adamı, sonraki yıllarda diploma ve madalyalarına kavuştu ancak para ödüllerini alamadılar.

Madalya
Nobel Kimya Ödülü’nü kazananlara ödüllerinin takdim edildiği akşam bir de İsveçli heykeltıraş ve gravürcü Erik Lindberg tarafından tasarlanan madalya veriliyor.

İsveç Kraliyet Bilim Akademisi’nin fizik ve kimya alanlarında ödül kazananlara takdim ettiği madalyasına Mısır’ın en büyük tanrıçası İsis’e benzeyen bir doğa tanrıçası işlenmiş. Bulutların arasından çıkan tanrıça, kolları arasında bereketi simgeleyen bir boynuz tutuyor. Madalyada tanrıçanın yüzünü örten peçeyi ise “Bilim’in Dahisi” açıyor.

Madalyada aynı zamanda Vergilius’un Aeneid adlı eserinden “Inventas vitam juvat excoluisse per artes” ifadesi bulunuyor. Latince ifade, “Yeni buluşlar, sanatla güzelleşen hayatı daha da zengin kılar.” anlamına geliyor.

Geçen sene ise ödülün sahibi Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar olmuştu
Sancar, ödülü iki meslektaşı ile paylaşmıştı.

Kaynak Site: euronews.com

YAZAR HAKKINDA

  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

  • YORUM
yorum ikonu
2016-11-13 10:18:12
yorum ikonu
NATO’nun IŞİD maskesiyle Türkiye operasyonu! | Bayraksevdasi.com: […] İstanbul Atatürk Havalimanı terör saldırısını gerçekleştiren canlı bombaların eylem
2016-10-13 16:50:13
yorum ikonu
Sözleşmeli öğretmenlik için ön başvurular devam ediyor – FİKRİKADİM: […] MEB 5 bin sözleşmeli öğretmen alacak […]
2016-09-07 00:47:43
Facebookta bizi bulun