IŞİD Amerikalıların mı yoksa Rusların mı kurduğu bir örgüt? – Fikrikadim

IŞİD Amerikalıların mı yoksa Rusların mı kurduğu bir örgüt?

Suriye’de ve Irak’da vekalet savaşı sürdüren örgütlerin en güçlüsü, gerçekleştirdiği eylemlerle dehşet ve korkuyu yayan IŞİD, tarafların bu vekalet savaşında kullandıkları bir Truva atımı yoksa kendi stratejisi olan bir örgüt mü?

Irak ve Şam İslam Devleti kısaca IŞİD. Ağırlıklı olarak Irak ve Suriye’de etkinlik gösteren, bu bölgede hilafet devleti kurmak amacıyla askeri hedeflere ve sivillere karşı stratejik ve sansasyonel eylemler yapan yasadışı silahlı örgüt. Grup 2003 yılında Ebu Musab Zerkāvî tarafından ABD’nin Irak’ı işgaline bir tepki olarak kuruldu ve daha sonra 17 Ekim 2004’te el-Kaide’ye bağlılığını ilan etti. Irak’ın dışından gelen yabancı savaşçılar örgüt ağının genişlemesinde büyük rol oynadı. IŞİD, Irak hükümetinin ve onun yabancı destekçilerinin ana hedefi haline geldi ve 2004 ile 2010 yılları arasında bu gruplar arasında gerçekleşen çatışmalarda 6.000’e yakın insan öldü

IŞİD’in ne istediğine ve hedeflerinin ne olduğuna, kimler tarafından kurulduğuna kadar birbirinden farklı görüşler mevcut. Rusyanın temsil ettiği bloğa göre IŞİD bölgede Amerikanın hedefleri için oluşturulmuş ve desteklenen bir örgüt. Rusya ile bölgede birlikte hareket eden İran’ın, Irak’ta Saddam sonrası kurulan  devletle yakın ilişkiler kurmasını engellemeye yönelik olarak da kurulmuş bir örgüt olduğu iddiaları…

IŞİD hakkında farklı analizler…

Suriye ve İran istihbaratlarıyla en azından taktik işbirliği yaptığından şüpheleniliyor.

Irak Şam İslam Devleti, Irak ve Suriye’de faaliyet gösteren silahlı bir grup. Ancak Yemen, Tunus, Libya, Mısır ve hatta Filipinlerde bile kendisine biat etmiş başka silahlı örgütlerle de işbirliği içinde. 29 Haziran 2014’de hilafet ilan etti. Taraftarları, dünyada kendi anlayışlarına göre İslami bir düzen kurmak istiyor, bu konudaki bazı kehanetlere göre hareket ettiklerini düşünüyor. Ancak örgütün lider kadrosunun amaçları belli değil. Özellikle kuruluş aşamasında, Suriye ve İran istihbaratlarıyla en azından taktik işbirliği yaptığından şüpheleniliyor.

Başka bir analiz: “IŞİD projesinin arkasında ulusal çıkarları İran’la çatışan bütün ülkelerin olduğu söylenebilir.

Irak’ın İran’la işbirliği içinde Basra Körfezi’nin 100 yıllık jeopolitiğini değiştirme korkusu IŞİD’i ortaya çıkardı. Bu bağlamda IŞİD projesinin arkasında ulusal çıkarları İran’la çatışan bütün ülkelerin olduğu söylenebilir. Türk Dışişleri Bakanının, IŞİD’in uzun yıllara dayalı bir baskı politikasının ürünü olduğunu söylemesi de Irak coğrafyasında ABD’nin açtığı derin sosyolojik yaranın irin toplaması olarak değerlendirilebilir. IŞİD’in yaratılmasında Irak hükümetlerinin mevcut sosyo-kültürel, dini ve mezhepsel yapıyı yeterince ve samimi bir şekilde kucaklayamamasının da büyük bir etkisi olduğu savları bölgede İran, Rusya ve Çin üzerinden yapılan stratejik hesapları yok saymak anlamına gelecektir. Ancak, Şii çoğunluklu Irak hükümetlerinin kanaatimce en büyük hatası Saddam yanlısı Sünni toplulukları dışlamak oldu. Aslında bu gruptan ülke savunması ve yeni askeri güç oluşturma çabalarında istifade edilebilirdi. Ve bugün Irak hükümetinin IŞİD karşısındaki askeri zayıflığı yaşanmayabilir ve askeri gücünü artırmak için Şii dini liderlerin çağrısına gerek kalmayabilirdi.

Suriye Rejimiyle İlişkisi…

Suriye muhalefeti IŞİD’in Suriye’de devrimin sabote edilmesi için Şam yönetimince desteklendiğini iddia ediyor. Şam rejimi Suriye’de muhaliflerin elindeki bölgelere düzenli olarak varil bombası atarken, IŞİD’in kontrolündeki bölgelere saldırmıyor. IŞİD, Rakka’da çıkardığı petrolü Suriye rejimine satıyor.

İlk Liderleri Kim?

2005’de yayınlanan bir videoda Zerkavi, “Mücahitler Şurası Konseyi’ni kurduklarını açıkladı. Irak’ta Zerkavi 7 Haziran 2006’da ABD güçlerince düzenlenen bir operasyonda öldürüldü. Yerine Ebu Hamza El Mhacir geçti. 2006 yılının sonlarında El Kaide’ye yakın Ebu Ömer El Bağdadi ise liderliğini yaptığı ” Irak İslam Devleti”ni kurduklarını açıkladı.

Şimdiki Liderleri

Nisan 2010’da ABD ve Irak güçleri Sisar bölhesinde Ebu Ömer El Bağdadi ve Ömer Hamza El Muhacir’in kaldıkları eve ortak operasyon düzenledi. Operasyonda her ikisi de öldürüldü. Ebu Bekir El Bağdadi örgütün yeni lideri oldu. Kendisini de halife ilan etti.

Mali Kaynakları

ABD Hazine Bakanlığı Terörizm ve mali İstihbarat Müsteşarı David Cohen’in geçen yıl verdiği bilgiye göre, IŞİD, sanıldığının aksine bağışçılardan çok fazla destek almıyor. Kendi mali kaynaklarını oluşturmuş durumda. Bu kaynakların başında da petrol satışı var. Tahminlere göre petrol satışından günde bir milyon dolarlık gelir elde ediyor. Tarihi eser kaçakçılığı da başka önemli bir gelir kaynağı. Musul’u ele geçirdiğinde de şehirdeki bankalardaki paralara el koydu. Yalnızca 2013 yılında rehinelerin serbest bırakılması karşılığında da 20 milyon dolar aldı.

Eylem Taktiği

IŞİD, Irak ve Suriye topraklarında ilan ettiği devlet için ‘kalıcı ol ve genişle’ sloganını kullanıyor. Yayılmaya çalıştığı ya da etkisi altına almak istediği alanlarda da, etnik ve mezhebi ayrımları körükleme taktiği izliyor.

El Kaide’nin Kolumu

Nisan 2013’te El Kaide, Suriye’deki IŞİD’i tanımadığını ilan etti ve örgütün Suriye’yi terk etmesini istedi. El Kaide, Suriye’deki temsilcisinin Nusra Cephesi olduğunu açıkladı. Nusra Cephesi ve IŞİD arasında birçok cephede çatışmalar yaşandı.

Nereleri Kontrol Ediyor

Irak ile Suriye’de çok büyük bir alanı kontrol altında tutuyor. Irak’ın en büyük ikinci kenti olan Musul örgütün kontrolünde. Suriye’nin kuzeyinde Amerikan’ın hava desteğini alan PYD’ye karşı gerileme yaşasa da hala çok geniş bir alan kontrol örgütün elinde.

Askeri Gücü

Bu konuda net bir bilgi yok. Ancak CIA, 2014’de Irak ve Suriye’deki silahlı militan sayısının 31 bine yaklaştığını duyurmuştu. Bir kısmı yabancı savaşçı. Tahminler 80 değişik ülkeden geldikleri yönünde. Yerelde de IŞİD’e destek veren aşiretler ve kişiler var.

 

Bumerang - Yazarkafe

YAZAR HAKKINDA

  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Facebookta bizi bulun