‘Halkın mutluluğu için çalışacağıma…’ – Fikrikadim

‘Halkın mutluluğu için çalışacağıma…’

Geçici Meclis Başkanı Deniz Baykal’ın “okunması kolay olmayan, karmaşık sentakslı bir metin olduğu ortada” dediği 1982 Anayasası yemin metni, bu dönem yeniden tartışmaya açılıyor. 59 kelimelik tek cümleden oluşan metni Cumhuriyet tarihinin diğer yemin metinleriyle kıyasladık.

7 Haziran Genel Seçimi’nde seçilen vekiller, 23 Haziran Salı günü Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda yemin etti. Mazeret bildirerek ilk gün yemin edemeyen altı vekil dışındaki 544 vekilin her biri, aynı yemin metnini okudu. Her dönem olduğu gibi dil sürçmeleri oldu, bazı vekiller yeminlerini tekrar okudular. 1991’de yaşanan yemin krizi tekrar akıllara geldi, ancak bu dönem bir “kriz” yaşanmadı.

Meclis’in en yaşlı üyesi sıfatıyla geçici Meclis Başkanı görevini yürüten CHP Antalya Milletvekili Deniz Baykal, törenden sonra gazetecilere yaptığı açıklamada “yemin törenini belli amaçlarla değerlendirmeye yönelik bir arayış olmadığını” kaydetti. Baykal üzerinde tartışmalar süren yemin metniyle ilgili olarak ise “Türkiye’de milletvekilleri o karmaşık, Türkçe’si çok sıkıntılı yemini çok rahat ve güzel bir şekilde okudular. Bu benim dikkatimi çekti” dedi.

TBMM’de bu dönem söylenen yemin metni, 1982 Anayasası’nın 81. maddesiyle belirlendi:

11 bağlaç ve 59 kelimeden oluşan bu tek cümlelik yemin, önceki dönemlerde olduğu gibi bugün de tartışma konusu.

1961 Anayasası’ndaki yemin metniyle ilgili bir soruya Deniz Baykal şöyle cevap verdi:

“Yeminleri kıyaslamanın bir anlamı yok, o ayrı bir iş artık, o anayasa problemi. Ama bu yeminin Türkçe’sinin çok akıcı olmadığı, okunması kolay olmayan karmaşık bir sentaksı olan bir yemin olduğu ortada. Eskiden sorun çıkarırdı, teklenirdi. Söylenemezdi ama şimdi çok rahat bir şekilde söylendi. Belki, Türkçe’ye toplumumuzun giderek daha hakim olmasıyla ilgili de bir şey. Güzel bir yemin töreni oldu. Genellikle sıkıntı ve bunalım olurdu.”

Cumhuriyet tarihinin üçüncü vekil andı

1982 Anayasası, Cumhuriyet tarihinin dördüncü anayasası. 1921’de yazılan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk anayasası olarak kabul edilen Teşkilât-ı Esasîye Kanunu sadece 23 maddeden oluşuyordu ve içinde milletvekili andı yoktu.

Cumhuriyet’in ilanından sonra yapılan ilk anayasa 1924 tarihli. Bu anayasanın 16. maddesindeki milletvekili andı şöyleydi:

1924 Anayasası’nın yürürlükte kaldığı 36 yıl boyunca bu metinde sadece tek bir değişiklik yapıldı:

1928’de Anayasa’dan “Türkiye devletinin dini İslamdır” ifadesinin çıkarılmasıyla, metindeki “ayrılmayacağıma vallahi” sözü, “ayrılmıyacağıma namusum üzerine söz veririm” oldu. Cumhuriyet’in ilk milletvekili yemini 26 kelimeydi.

1928 Anayasası, 1960 darbesiyle yürürlükten kaldırıldı. 1961’de kabul edilen ilk “darbe anayasası”nın metni ise 27 kelimeydi:

1973’te ilk kez seçilerek en genç üye olarak Meclis’e girdiğinde Deniz Baykal’ın okuduğu metin de buydu.

Baykal 12 Eylül 1980 darbesinden sonra oluşturulan 1982 Anayasası’yla beş yıl boyunca siyasi yasaklılar listesine girmişti. 23 Haziran’daki yemin törenini açarken okuduğu metin de, bu darbenin mimarları tarafından değiştirilmişti. Danışma Meclisi Anayasa Komisyonu’nun hazırladığı anayasa metni, generallerden oluşan Milli Güvenlik Konseyi’nin (MGK) kontrolünden geçmiş, 7 Kasım 1982’deki halk oylamasında yüzde 91 oy ile kabul edilmişti.

Kaynak: Al Jazeera, tbmm.gov.tr

Bumerang - Yazarkafe

YAZAR HAKKINDA

  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

  • YORUM
yorum ikonu
2016-11-13 10:18:12
yorum ikonu
NATO’nun IŞİD maskesiyle Türkiye operasyonu! | Bayraksevdasi.com: […] İstanbul Atatürk Havalimanı terör saldırısını gerçekleştiren canlı bombaların eylem
2016-10-13 16:50:13
yorum ikonu
Sözleşmeli öğretmenlik için ön başvurular devam ediyor – FİKRİKADİM: […] MEB 5 bin sözleşmeli öğretmen alacak […]
2016-09-07 00:47:43
Facebookta bizi bulun