“Sığınırım halkın Rabbine!” – Fikrikadim

“Sığınırım halkın Rabbine!”

“İnsanlara ufuklarda ve kendi nefislerinde âyetlerimizi
göstereceğiz ki onun (Kur’an’ın) gerçek olduğu,
onlara iyice belli olsun. Rabbinin her şeye şahit
olması, yetmez mi?” (Fussılet-53)

 

Bildiğiniz gibi Felak ve Nâs surelerine “muavvizeteyn” yani “iki sığınma” sureleri adı verilir. Pek çoğumuzun günlük namazlarında ve yatarken, kalkarken düzenli olarak okuduğumuz dualar arasında yer alırlar. Manalarını da pek çoğumuz biliyordur diye düşünüyorum. Son günlerde yaşadığımız toplumsal olaylar (Taksim Gezi Parkı olayları) bana özellikle Kur’an’ı Kerîm’in 114’üncü (diğer deyişle son) suresini sanki daha bir anlamlı kıldı.

Surenin başlangıcı “Deki: sığınırım insanların Rabbine” diyerek başlıyor. Hemen hemen tüm tefsir ve tercümelerde ayetteki “en-nâs” sözcüğü “insanlar” olarak çevriliyor. Elbette bu doğru. Lakin sözcüğün Kur’an’daki kullanımlarına baktığımızda bunun “insanlar” gibi genel bir türün çoğulunu kapsamaktan ziyade, daha çok bu gün dilimizde kullandığımız “halk” sözcüğüne uygun düştüğüne kaniyim. Zira “insanlar” bir varlık türünün çoğul adı olarak sosyolojik bir anlam içermezken, belli bir bölgede, belli şartlar ve bağlar altında yaşayan topluluğa sosyolojik olarak “halk” denir.

Gerçekteki durum gibi aşağıdaki ayet örneklerinden de görüleceği üzere “halkın ne yapacağı belli olmaz” ya da daha avami bir ifadeyle “halkın sağı solu belli olmaz”. Hem iyi şeyler yapabilir hem de kötü şeyler… Mesela şu ayette münafıklar kastedilirken “nâs” sözcüğü kullanılır:

“Halk içinden kimisi de vardır ki Allah’a ve son güne iman ettik derler ama onlar mü’min değillerdir.” (Bakara-8)

Burada “nâs” yani “halk” sözcüğü içinde münafıkları da barındıran kötü bir anlamdadır. Ama biraz ilerisinde tam tersi bir durumla karşılaşacağız:

“Onlara: ‘Halkın iman ettiği gibi siz de iman edin’, denildiği vakit ‘Biz hiç, sefihlerin (akılsız ve ahmak kişilerin) iman ettikleri gibi iman eder miyiz!’ derler. Biliniz ki, sefihler ancak kendileridir, fakat bunu bilmezler (veya bilmezlikten gelirler).” (Bakara-13)

Bu ayetteki “nâs’ın imanı” yani “halkın imanı” deyimi “ivazsız-garazsız bir iman” biçimini imlemektedir. Kitaptaki bütün “nâs” sözcüklerine bakınız, hepsinde bu farklı imlemelere sahip yönleri görürsünüz: iyi, kötü, şerli, hayırlı, mümin, münafık, kâfir, sadık, hain v.s. Demek ki “nâs” yani “halk”, içinde her türden insanı barındıran bir sosyolojik kavramdır.

Olayı bu şekilde tespit ettikten sonra son yaşadığımız olaylarda ortaya çıkan toplumsal enerjinin nasıl bir patlamaya, yakıma ve yıkıma yol açtığını daha iyi kavrayabiliyorum. Demek ki “halk”, kendisinden ‘Rabbe sığınmayı’ gerektiren niteliklere sahiptir. Patlayan bir halk enerjisi, önüne çıkan her şeyi tarumar etme, haklı-haksız ayırt etmeden yok etme gücüne sahiptir. 

Sanırım halkın yöneticilerinin en çok kafa yorması gereken konu, halkın bu yıkıcı gücünü biriktirmeden deşarj etmenin yollarını arayıp bulmaları olsa gerek. İşlerinin zor olduğunu düşünüyor ve hem onlara hem de halka sabırlar ve hayırlar için dua ediyorum.

Dualarıma “iki sığınma” suresinin mealleri ile son veriyorum:

113. Alacakaranlık Suresi

Deki: Sığınırım Rabbine alacakaranlığın 
Şerrinden yarattığının
Şerrinden çöktüğü zaman koyu karanlığın
Şerrinden üfürükçülerin, içindeyken zor anların
Şerrinden hasetçinin, haset ettiği anların

114. Halk Suresi

Deki: Sığınırım, Rabbına halkın
Hükümdarına halkın
Tanrısına halkın
Şerrinden sinsi fısıldayanların
vesvese verenler sinelerinde halkın
Cinlerin bir kısmı ve halkın

 

YAZAR HAKKINDA

  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

2 adet yorum var.

  1. Hasan dedi ki:

    Tahsin varol’un bu meallendirmesinden dolayı teşekkür ederim. “Halk” yaratan anlamında mı kullanıyor yoksa yaratılanlar anlamında mı kullanıyor. Örneğin “Cinlerin bir kısmı ve halkın” meal sanki surenin tamamında bana yaratılanları kast ediyor gibi geldi?

  2. Tahsin Varol dedi ki:

    “Halk” bildiğimiz “halk” yani yaratılanlardır. Orijinalinde de zaten “en-nâs” geçtiğini söylemiştik sanırım. Yaratıcı anlamında olan kelime “halk” değil “Hâlıq”tır. Karıştırmamak lazım.

Bir yorum bırak

  • YORUM
yorum ikonu
Okyanus Finansmanı ve İpotek Limited: Okyanus Finansmanı ve İpotek Limited
2017-06-06 02:20:10
yorum ikonu
2017-04-21 18:04:31
yorum ikonu
2017-04-21 10:13:45
Facebookta bizi bulun
Bloga e-posta ile abone ol

Sitemize abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.